Wir verwenden Cookies, um bestimmte Funktionen unserer Website zu ermöglichen und Zugriffe auf unsere Website zu analysieren. Wenn Sie auf unserer Website weitersurfen, stimmen Sie der Nutzung von Cookies zu. Mehr Informationen hierzu finden Sie in unserer Datenschutzerklärung.

Ok

 

26.04.2012

Rood en toch blauw

Waarom aderen onder de huid blauwachtig lijken

De vraag is simpel en ligt voor de hand: Waarom zien de fijnvertakte aderen onder onze huid er blauw of zelfs blauwgroen uit, terwijl bloed toch rood is? Het antwoord is minder eenvoudig en zeker niet in één zin samen te vatten. Wetenschappers houden zich tot op heden met dit thema bezig, want voor dit opmerkelijke effect zijn twee verschillende factoren verantwoordelijk.

Hoe lichter iemands huidkleur, hoe blauwer zijn bloed lijkt. Foto: dixiland, Photocase.com
Rood en toch blauw

Vooropgesteld moet worden dat ook al ziet het er anders uit, het menselijke bloed natuurlijk rood is en blijft. De exacte kleur is vooral afhankelijk van het zuurstofgehalte. Terwijl het bloed in de slagaderen, dat van de longen afkomt en veel zuurstof bevat, helderrood is, heeft het terugstromende, zuurstofarme bloed in de aderen een kleur die duidelijk donkerder is. Blauw is het echter nog lang niet.

Dat de bloedvaten onder de huid desondanks blauwgroen en in geen geval rood lijken, heeft te maken met de optische eigenschappen van de menselijke huid. Deze laat rood licht, dat een lange golflengte heeft, beter door dan blauw licht, waarvan de golflengte korter is. Het rode licht bereikt daardoor vooral de bloedvaten die dieper onder het huidoppervlak liggen. Dit licht wordt grotendeels door het bloed geabsorbeerd. Het blauwe licht met zijn korte golflengte wordt daarentegen gedeeltelijk gereflecteerd. Daardoor schijnen de dikkere bloedvaten door de huid heen blauwachtig door. Meestal gaat het hierbij om aderen, want slagaderen zijn gewoonlijk dunner en hebben dikkere vaatwanden, zodat ze onder de huid vaak helemaal niet te zien zijn.

Het kleureffect dat ontstaat doordat rood licht verder doordringt dan blauw licht, doet zich alleen voor bij bloedvaten die meer dan een halve millimeter onder het huidoppervlak liggen. Bloedvaten die dichter aan de oppervlakte liggen, kunnen er namelijk wel rood uitzien. Dit blijkt bijvoorbeeld wanneer er onder invloed van emoties meer bloed naar de huid stroomt dan normaal en we rood – en niet blauw – aanlopen van woede of het schaamrood ons naar de kaken stijgt.

Het beschreven effect levert echter niet de volledige verklaring. Wetenschappers hebben aangetoond dat ook de manier waarop de mens kleuren ziet, bij het fenomeen van de blauwgroene bloedvaten een rol speelt. Zo wijst bijvoorbeeld de Amerikaanse cognitiewetenschapper Mark Changizi erop dat de mens kleur altijd waarneemt in contrast met de omgeving. Daardoor lijken de bloedvaten tegen de achtergrond van de meestal nogal bleke kleur van de menselijke huid veel blauwer dan ze in werkelijkheid zijn. Wanneer we een bloedvat bekijken door een kleine opening in een scherm dat alle omgevingskleuren afdekt, lijkt een ader of slagader veel roder.

Dat we van mensen van adel zeggen dat ze "blauw bloed" hebben, berust overigens ook op het feit dat de schijnbaar blauwe aderen vooral goed te zien zijn, wanneer iemand een blanke huid heeft. Volgens de overlevering is de associatie van de adelstand met blauw bloed ontstaan in het middeleeuwse Spanje, waar de van de West-Goten afstammende edelen een lichtere huid hadden dan de Arabische Moren. In de loop der eeuwen is het begrip "blauw bloed" ook in Midden-Europa terechtgekomen, waar het nu eveneens wordt gebruikt om aan te geven dat iemand van adel is. (ud)