03.03.2011

Poleposition voor rood

Sporters in rode shirts hebben meer kans om te winnen

Wie een sportwedstrijd wil winnen, moet goed getraind zijn, de juiste techniek beheersen, een portie geluk hebben – en de juiste kleur shirt dragen. Ook al werd dit laatste tot nu toe niet bepaald beschouwd als een sportieve kwaliteit, toch kan de kleur van de kleding kennelijk beslissend zijn voor de afloop van een wedstrijd, zo hebben Britse onderzoekers ontdekt: wie start in rood, is ten opzichte van een tegenstander die een andere kleur kleding draagt, in het voordeel.

Rode shirts kunnen de overwinning opleveren – maar dan moeten de krachten wel in evenwicht zijn.
Rode shirts

Rood is vooral bij voetbalverenigingen bijzonder populair. Het is in ieder geval een van de meest gedragen kleuren in de Duitse eredivisie en speelt ook in de internationale voetbalwereld een grote rol. Zo betreden niet alleen de uiterst succesvolle spelers van FC Bayern München het veld het liefst van top tot teen in het rood gekleed, maar gaat bijvoorbeeld ook bij het Londense Arsenal en de "rode duivels" van Manchester United en FC Barcelona de voorkeur uit naar rood. Zelfs in clubnamen als "Rot-Weiß-Essen" en "Rot-Weiß-Oberhausen" komt de voorliefde voor deze kleur tot uitdrukking.

Wanneer we een recente studie moeten geloven, maakt alleen al de keuze voor rood als shirtkleur een vereniging tot winnaar – of in ieder geval een beetje. Bij het EK voetbal in 2004 waren er bijvoorbeeld verschillende elftallen die een aantal wedstrijden in rode shirts speelden en een aantal in kleding met andere kleuren. Toen de wetenschappers de afloop van de wedstrijden analyseerden, ontdekten ze een verrassend duidelijke trend: een elftal had in het rood gekleed meer succes dan wanneer het aantrad in een andere kleur.

Bij vechtsporten zoals boksen, worstelen en taekwondo waar man tegen man wordt gestreden, is dit effect nog uitgesprokener. Bij deze sporten wordt de tegenstanders willekeurig een blauw of een rood tricot toegewezen – een regel die een van beiden mogelijk al op weg helpt naar de overwinning: tijdens de Olympische Spelen in Athene wonnen er namelijk bij alle drie de sporten duidelijk meer deelnemers in rode tricots dan in blauwe.

Een vergelijkbaar effect kennen we ook uit het dierenrijk, zo luidt de verklaring van de onderzoekers voor de superioriteit van rood. Op hoeveel rood een mannetje daar prat kan gaan, hangt vaak af van de hoeveelheid testosteron, het mannelijke geslachtshormoon. Hiervoor geldt de eenvoudige vuistregel: hoe meer testosteron, hoe meer rood – en hoe dominanter een mannetje is. Deze dominantie kan zelfs nog worden versterkt, wanneer het mannetje ook nog wordt voorzien van rode markeringen, bijvoorbeeld een rode band – of een rood shirt.

De wetenschappers denken nu ook bij de mens een verband te hebben ontdekt tussen rode kleur en mannelijke dominantie. Bij boosheid, aldus hun these, wordt de huid tenslotte rood en bij angst extreem bleek. Hoe agressiever en dus ook dominanter een sporter zicht tijdens een wedstrijd gedraagt, hoe roder is zijn gezichtshuid. Wanneer hij daarnaast ook nog eens rode kleding draagt, wordt dit signaal geïntensiveerd – en geeft de persoon in kwestie eenduidig te kennen wie de beste is.

Wel moeten de onderzoekers toegeven dat ook een rood shirt geen garantie biedt voor de overwinning. Het heeft alleen een aantoonbaar effect, wanneer de tegenstanders verder gelijkwaardig zijn.