Wir verwenden Cookies, um bestimmte Funktionen unserer Website zu ermöglichen und Zugriffe auf unsere Website zu analysieren. Wenn Sie auf unserer Website weitersurfen, stimmen Sie der Nutzung von Cookies zu. Mehr Informationen hierzu finden Sie in unserer Datenschutzerklärung.

Ok

 

05.01.2012

Gekleurde aders

Rood is taboe: bij elektriciteitskabels en -leidingen zorgt een EU-overeenkomst nu voor uniforme kleuren

De gevel van het gebouw van gemeentewerken in de Blumenstraße in München is uitgevoerd in rood beton. Foto: HeidelbergCement

Beton hoeft niet per se grijs te zijn. Beton kan ook door en door bont zijn. Of het nu gaat om straatstenen, trappen of gevels, door het bijmengen van pigmenten krijgt dit bouwmateriaal een frisse, kleurige uitstraling. Dankzij het gebruik van weerbestendige en kleurechte pigmenten is gekleurd beton zowel geschikt voor binnen als voor buiten en biedt het nieuwe vormgevingsmogelijkheden.

De neoromaanse kerk St. Benno in München wordt opgeluisterd door bonte vensters en geornamenteerde arcaden op stenen pilaren. Deze tussen 1888 en 1895 gebouwde kerk behoort artistiek gezien tot de belangrijkste van Zuid-Duitsland. Wat hier op het eerste gezicht uiterst ongewoon overkomt, is het nieuwe altaar: een eenvoudige kubus van beton in een warme rode kleur. Ditzelfde rood komt ook terug in de zijwanden van het koor en stemt tevens overeen met de kleur van het gewaad van Christus in de koepel die het altaar overspant. Zo verbindt deze kleur de wereldheerser in de hemel met het altaar als Christussymbool op aarde, aldus de achterliggende gedachte van de kunstenaars Anna Leonie en Kurt Sigrist.

Om de betonnen kubus precies de juiste kleur te geven, hebben ze speciale ijzeroxidepigmenten aan het beton toegevoegd. IJzeroxide is het meest gebruikte pigment voor het kleuren van beton en is verkrijgbaar in vele verschillende kleuren. Naast de basiskleuren rood, geel en zwart kunnen door menging ook beige, oranje en bruin worden verkregen. Er zijn echter nog meer geschikte anorganische oxidepigmenten die geschikt zijn voor het kleuren van beton. Zo zorgt chroomoxide (of om preciezer te zijn: dichroomtrioxide) voor groene tinten, terwijl kobaltaluminiumoxide stralend blauwe kleuren genereert. Voor een stralend wit bij wit beton of gewoon een wat lichtere kleur zorgt het pigment titaniumdioxide, dat ook als witmaker wordt gebruikt in lakken, muur- en gevelverf.

Om in cementgebonden bouwstoffen gebruikt te kunnen worden, moeten kleurpigmenten bijzonder sterk zijn, want ze moeten bestand zijn tegen de alkalische cementlijm en onoplosbaar zijn in water. Daarnaast zijn weersbestendigheid en lichtechtheid absolute voorwaarden waaraan de pigmenten moeten voldoen.

Naast de kleurpigmenten speelt natuurlijk ook het beton zelf een rol in het latere kleurbeeld. "De kleur van het cement, de eigen kleur van het zand en de gekozen samenstelling dragen bij tot de totale kleurindruk", verklaart dr. Robert Lukas, hoofd van het keuringsbureau van BLG-Beton München en procuratiehouder van het bouwstoftechnische laboratorium Betotech München. Daarom verdient het aanbeveling om voor advies bij het kiezen van kleurpigmenten en betonsamenstelling een betonlaboratorium in te schakelen. Proefobjecten en monstercomponenten maken het gemakkelijker het kleurbeeld en de optische totaalindruk te beoordelen.

Normaal gesproken is vooral sierbeton geschikt om te kleuren. Voor lichte, stralende kleuren wordt meestal wit cement gebruikt. Voor de gedekte kleuren die momenteel in de mode zijn, is een lichtgrijze cementsoort voldoende. Maar de kleur daarvan heeft natuurlijk ook invloed op de uiteindelijke betonkleur. Hoe lichter deze moet zijn, hoe belangrijker de eigen kleur van het beton is. Het minst gevoelig is zwart.

Voor lichte kleuren en pasteltinten kan er maximaal 2% kleurpigmenten worden toegevoegd. Voor een volledige kleurverzadiging kan dit percentage echter 10% of meer bedragen. Voor aanvullende oppervlakte- en kleureffecten bewerken sommige aannemers het betonoppervlak nog eens extra, bijvoorbeeld door zandstralen. Maar ook door gebruikmaking van bijzondere steenkorrelstructuren kunnen nieuwe, interessante kleureffecten worden gerealiseerd.

De nieuwe kleurigheid is niet alleen geschikt voor ongewone objecten zoals het altaar in de St. Benno. Ook complete gevels van huizen kunnen van een kleur worden voorzien. Zelfs bruggen krijgen door kleur een markant aanzien. Een sprekend voorbeeld hiervan is de door het bureau van Sir Norman Foster ontworpen Årsta-spoorbrug over de Årstaviken-baai in het Zweedse Stockholm, die is uitgevoerd in het klassieke falunrood van de Zweedse huizen.