Wir verwenden Cookies, um bestimmte Funktionen unserer Website zu ermöglichen und Zugriffe auf unsere Website zu analysieren. Wenn Sie auf unserer Website weitersurfen, stimmen Sie der Nutzung von Cookies zu. Mehr Informationen hierzu finden Sie in unserer Datenschutzerklärung.

Ok

 

31.03.2011

De witte architect

Het handelsmerk van de beroemde Amerikaanse architect Richard Meier is het zuivere wit van zijn bouwwerken

Sinds jaar en dag speelt de kleur wit in de architectuur van Meier een hoofdrol en zijn bouwwerken komen door hun reinheid soms over als kathedralen van licht. "Mijn favoriete en belangrijkste bouwmateriaal is het licht", zegt de 'witte' architect. Zijn stralende ruimtevolumes fungeren als driedimensionaal filmdoek voor het eeuwige spel van licht en schaduw. Maar waarom is nu juist wit de kleur van Richard Meier geworden? Deze niet-kleur heeft eigenschappen die door de architect zelf worden beschreven met de woorden helderheid, beweging en harmonie.

Het Museu d'Art Contemporani in Barcelona is een van de talrijke openbare gebouwen die zijn ontworpen door de Amerikaanse architect Richard Meier.
Het Museu d'Art Contemporani in Barcelona is een van de talrijke openbare gebouwen die zijn ontworpen door de Amerikaanse architect Richard Meier.

Voor de bouwmeester resulteert volledige niet-kleurigheid in de zuiverste vorm van architectuur. Wit is volgens hem het meest geschikt om een koppeling tot stand te brengen tussen de beide architectonische principes transparantie en geslotenheid. En met witte vlakken kan er het gemakkelijkst een samenhang worden gecreëerd tussen gesloten wanden en transparante glasvlakken.

Doordat licht de aanblik en de uitstraling van de witte vlakken in de loop van het jaar en de dag verandert, zien Meiers bouwwerken er levendig en iedere keer weer anders uit. Voor Meier speelt licht een centrale rol in de manier waarop ruimte wordt ervaren. Hij ensceneert het als het ware in zijn bouwwerken en kent het een spirituele kwaliteit toe. Doordat de lichtinval en daarmee ook de reflectie van het licht door de witte wanden afhankelijk van het tijdstip van de dag varieert, wordt zijn puristische architectuur van moment tot moment anders ervaren.

Bovendien zorgt het uniforme wit volgens Richard Meier voor een harmonisch effect, dat vooral tot uiting komt wanneer er in een bouwwerk verschillende materialen worden gebruikt. Hij wil met zijn architectuur een harmonische eenheid tot stand brengen, "dingen samenbrengen en niet van elkaar scheiden", aldus de bouwmeester. Verschillende materiaalkleuren zouden naar zijn mening met elkaar in conflict raken en de harmonische eenheid van de ruimtevolumes verstoren.

De gebouwen van Meier onderscheiden zich echter niet alleen door hun consequent witte kleurstelling. Hij ontwikkelt zijn ruimtelijke composities vanuit een precies geometrisch vormenvocabulaire. Rechthoeken, cilinders, halve cirkels, golfbogen, driehoeken en kolommen bepalen de vormen van zijn gebouwen en maken deel uit van het rastersysteem waaraan de architect van de plattegrond tot de gevel – die Meier vaak bekleedt met een raster van wit geëmailleerde metalen platen – rigoureus vasthoudt.

Niet zelden gebruikt "de witte architect" ook maritieme metaforen: toegangspaden zijn uitgevoerd als gangways, witte balustrades doen denken aan relingen en dakterrassen lijken op scheepsdeks. Zijn eengezinswoningen wekken soms de indruk van witte stoomschepen. Meier is bij de ontwikkeling van zijn witte purisme beïnvloed door de bouwwerken van Le Corbusier en de pioniers van het Bauhaus. Maar ook de architectuur van de Zuid-Duitse barokkerken, waarin de enscenering van het licht een bijzondere rol speelt, heeft grote indruk op hem gemaakt.

De eengezinswoningen van Meier in de Verenigde Staten zijn inmiddels legendarisch, maar met zijn openbare gebouwen heeft de winnaar van de Pritzker Prize pas echt wereldwijde roem geoogst. Het Museum für Kunstgeschichte in Frankfurt was zijn eerste gebouw in Europa. Vele andere volgden, zoals het Museu d'Art Contemporani in Barcelona, het stadhuis in Den Haag, de Chiesa del Giubileo in Rome, het Museum Burda in Baden-Baden en het onlangs geopende Arp Museum in Remagen-Rolandseck.

Meiers bouwwerken contrasteren door hun perfectie en witte kleur sterk met hun omgeving en wekken bijna de indruk van onneembare, steriele bastions die volledig zijn geïsoleerd van alles eromheen. Richard Meier zegt hierover: "Ik vind dat een architect de taak heeft een gevoel van orde te scheppen, een gevoel van plaats, een gevoel van verhoudingen. Deze ideeën maken deel uit van de architectuur en daarom zijn precisie en verhoudingen heel belangrijk voor mij, want deze maken alles zo duidelijk mogelijk en geven een gevoel van orde. Ik ben er niet in geïnteresseerd chaos te scheppen, dat kunnen anderen doen."